Alinea 77 Gerechtshof Arnhem 5 juni 2007

4.17 Deze bij Eternit in die jaren ontstane kennis had bij haar, in aanmerking genomen dat zij wèl de gezondheidsrisico’s van haar eigen werknemers in relatie tot blootstelling aan asbest(cement) onder ogen zag, evenzeer tot het besef moeten leiden dat óók het grootschalig en ongecontroleerd aan derden ter beschikking stellen van asbestcementafval tot serieuze, en niet goed overzienbare, gezondheidsrisico’s voor derden aanleiding zou kunnen geven. Het hof heeft neemt daarbij in aanmerking dat voor Eternit volstrekt oncontroleerbaar was op welke wijze dat asbestcementafval (in de loop van de tijd) door de afnemers en/of door anderen zou worden gebruikt en/of verwerkt en tot welke blootstelling van derden aan (vrijgekomen) asbeststof dat zou kunnen leiden en met welke gevolgen. Daarbij kan in ieder geval gedacht worden aan bewerking of slijtage als gevolg van (jarenlang) rijdende landbouwvoertuigen op asbestcementafval. De tegenwerping van Eternit dat het ter beschikking gestelde afval uitsluitend bestond uit (in de cementmatrix) gebonden asbestcementafval en nimmer uit pure asbest, dat zij ervan uitging dat het afval als onderlaag of ondergrond werd gebruikt en vervolgens met een toplaag werd afgedekt, dat het niet aan haar was om de aldus verharde erven en wegen te onderhouden en dat zij niet hoefde te vermoeden dat het afvalmateriaal bij normaal beoogd gebruik een gezondheidsrisico zou kunnen vormen, kan haar reeds daarom niet baten. Aan het hiervoor genoemde besef heeft het ten onrechte bij Eternit ontbroken. Naar het oordeel van het hof heeft Eternit onder deze omstandigheden, beoordeeld aan de hand van de onder 4.4 vermelde maatstaf, onzorgvuldig jegens wijlen mevrouw [A.] gehandeld door in de jaren 1967 tot en met 1970, zonder enige waarschuwing of aanwijzing omtrent het gebruik en het daaraan (en/of aan bewerking en/of aan slijtage) verbonden gevaar van (vrijkomend) asbest, met regelmaat en ongecontroleerd, hoeveelheden asbestcementafval te verstrekken. De omstandigheid dat de specifieke aard van de schade - mesothelioom als gevolg van blootstelling aan van asbestcementafval vrijgekomen asbestvezels - in de jaren 1967 tot en met 1970 nog niet in wetenschappelijke zin was vastgesteld (en dus in zoverre niet kenbaar was) kan Eternit niet baten, reeds omdat zij in (de loop van) die jaren wèl bekend geacht kon worden met het verband tussen beroepsmatige blootstelling (“occupational exposure”) en thuisblootstelling ( “domestic exposure”) aan asbest en mesothelioom enerzijds en het bestaan van serieuze gezondheidsrisico’s van asbest voor grotere groepen anderzijds. Opmerking verdient in dit verband bovendien dat uit de op 3 april 1970 gepubliceerde (onder 4.13 vermelde) beraadslagingen genoegzaam blijkt dat asbestcement bij bewerking of slijtage een gevaar oplevert door vrijkomende asbestvezels. Het hof wijst er in dit verband verder nog op dat aan deze conclusie niet afdoet de stelling dat omtrent de exacte relatie tussen (de verschillende typen en toepassingen van) asbest en de (verschillende) gezondheidsrisico’s nog veel onduidelijkheid bestond. Gelet op hetgeen in de (loop van de) jaren 1967 tot met 1970 blijkens de hiervoor besproken medische en vakliteratuur omtrent de aan de verspreiding van asbest verbonden gevaren wèl bekend was, had het op de weg van Eternit, als asbest(cement)verwerkend bedrijf, gelegen passende maatregelen te treffen teneinde te voorkomen dat derden slachtoffer zouden kunnen worden, ongeacht het feit dat voor een meer precieze, wetenschappelijke, vaststelling van de aard en omvang van die risico’s nog nader onderzoek nodig was. Ook het feit dat de wijze waarop Eternit met deze risico’s omging destijds niet verschilde van die van anderen, waaronder overheden, leidt niet tot een ander oordeel nu het primair op de weg van Eternit, als asbestverwerkend bedrijf, lag ervoor te zorgen dat zij asbest verwerkte en asbestcementafval gratis ter beschikking stelde aan derden op een manier die rekening hield met hetgeen haar op dat moment bekend kon zijn omtrent de daaraan verbonden gezondheidsrisico’s en de maatregelen die daartegen ondernomen moesten en konden te worden om dit gevaar te vermijden of te beperken.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/e5ca2c3fbdb61b3cb5156bbe395676e4c8763c370e83cc4fdcc23d8f8ede8cc1 | shasum -a 256