Onder 4.18. Gerechtshof Den Haag 12 september 2017

[X] spreekt in zijn eigen verklaringen van het repareren van lekkages op “regelmatige” basis. Zijn dagelijkse werkzaamheden bestonden uit het verrichten van onderhoudswerkzaamheden en reparatiewerkzaamheden in machinekamers van schepen. Het isoleren van (stoom-)leidingen aan boord van schepen met asbestkoord (waaromheen een asbesthoudend papje op werd aangebracht) kwam met regelmaat voor, en [X] is, naar eigen zeggen, “hierdoor nagenoeg wekelijks meerdere dagen op directe en indirecte wijze in de werkomgeving aan asbeststof” blootgesteld. [geïntimeerden] hebben echter geen duidelijker zicht kunnen geven op de daadwerkelijke intensiteit en frequentie van de asbestblootstelling. De verklaring van [S] draagt op dit onderdeel niet bij aan het leveren van bewijs, omdat deze geen concrete feiten of omstandigheden bevat over de precieze werkzaamheden van [X] ( [S] heeft nooit met [X] gevaren en kan ook niet uit eigen waarneming hierover verklaren) en evenmin concrete aanwijzingen bevat over de taken en werkzaamheden van een werktuigkundige in het algemeen (zoals [S] en [X] beiden waren) die duiden op een langdurig en intensief werken met asbest. Waar [X] de reparatiewerkzaamheden aan de leidingen persoonlijk uitvoerde, deed [S] dat overigens niet; dit werd gedaan door Chinese bemanningsleden. Ook de door [geïntimeerden] in hoger beroep overgelegde verklaringen van enkele oud-zeevarenden van VNS – onder meer werktuigkundige [R] – bieden onvoldoende houvast. De situatie van [R] is een hele andere geweest: in zijn geval is door het hof vastgesteld dat hij (mede gezien zijn eigen verklaring bij het IAS) “ minimaal acht uur per dag, elke dag, in de machinekamer van een schip ” de betreffende werkzaamheden met asbesthoudend materiaal verrichtte, en aldus bijna fulltime in de machinekamer aanwezig was. De andere oud-zeevarenden zijn onder meer als stuurman in dienst geweest, zoals [O] (die toezicht hield op het dek en weinig in de machinekamer kwam) en [V] , en [V] (die als ketelbinkie onderhoud aan dek verrichtte en het dek schoonhield en verfde). Deze verklaringen geven geen zicht op de mate van blootstelling aan asbest van [X] of andere werktuigkundigen. Maersk heeft bovendien nog gewezen op de gegevens uit het Monsterboekje van [X] (prod. 24 in de eerste aanleg), waaruit volgt dat er ook periodes waren van bijvoorbeeld drie weken achtereen dat [X] aan wal was en in de periode 1955-1964 dus niet dagelijks op de desbetreffende schepen van VNS als werktuigkundige werkzaamheden heeft uitgevoerd. [geïntimeerden] hebben dit punt onvoldoende gemotiveerd weersproken. Daarnaast heeft Maersk onweersproken aangevoerd dat onderhouds- en reparatiewerkzaamheden aan de leidingen slechts incidenteel plaatsvonden, en dat grote reparaties bovendien aan wal tijdens reguliere onderhoudsbeurten werden verricht door personeel van de scheepswerf.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/b87d16ecadbe11d3b9aa47e85cc7c3463c32820a230790f94c1787f142644a32 | shasum -a 256