Alinea 30 Parket bij de Hoge Raad 31 maart 2000

10. Zoals gezegd, mag bij de berekening van de waarde van de materiële schenking gelegen in de vervreemding onder voorbe-houd van vruchtgebruik tegen een koopprijs, die koopprijs in mindering worden gebracht op de waarde van het vervreemde goed. In het hiervoor genoemde arrest van 13 april 1962 be-paalde Uw Raad nog dat het daarbij gaat om "de waarde van het goed ten dage van het overlijden". Uit Uw hiervoor eveneens reeds vermelde arrest van 6 december 1968 leid ik af dat het inmiddels gaat om de waarde van het goed ten tijde van de vervreemding tenzij de koopprijs van zo geringe betekenis is dat zij niet als werkelijke koopprijs kan worden beschouwd, een geval dat zich in casu niet voordoet. In dat arrest oor-deelde Uw Raad immers dat in geval van vervreemding van een onroerend goed tegen een prijs beneden de werkelijke waarde (ik blijf in het hierna over "goed" spreken) onderscheid moet worden gemaakt tussen het geval dat het goed is verkocht voor een weliswaar lage, maar toch reële koopprijs en het geval dat de tegenprestatie van zo geringe betekenis is dat zij niet als werkelijke koopprijs kan worden beschouwd. In het tweede geval moet worden aangenomen dat het goed zelf is geschonken, het-geen meebrengt dat bij de toepassing van de regeling inzake de berekening van de legitieme en de inkorting moet worden aang-enomen dat het goed zelf is geschonken. In het eerste geval echter is de verkrijger bevoordeeld met het bedrag waarmede de waarde die het goed ten tijde van de verkoop had de koopprijs overtreft; voor de berekening van het wettelijk erfdeel komt ten hoogste dat bedrag als bevoordeling in aanmerking. (Ik neem aan dat Uw Raad hier spreekt van "ten hoogste" omdat voor het in aanmerking nemen van dat bedrag moet komen vast te staan dat bij de erflater een bevoordelingsbedoeling voorzat ingeval het niet gaat om een door art. 4:969 bestreken geval.) Dit door Raad aanvaarde onderscheid geldt naar mijn oordeel ook bij de toepassing van art. 969. Juist omdat art. 4:969 in verband met zijn ongewenste gevolgen restrictief moet worden uitgelegd is er geen goede reden anders te oordelen; de bepa-ling dwingt daartoe niet, terwijl aldus ook geen afbreuk wordt gedaan aan de strekking van art. 4:969 ("uit te schakelen de in de voorgeschreven, van des erflaters leven afhankelijk gestelde, kansovereenkomsten gelegen mogelijkheid om den erfgenaam uit den boedel ten koste van legitimarissen een voordeel te doen toevloeien").

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/b58d0c5b9f1d8fa9c26306647578a39fa0c98148684221be8e619c99121702ca | shasum -a 256