Alinea 65 Parket bij de Hoge Raad 8 september 2000

2.26. Het recht op zelfbeschikking is niet een éénduidig begrip. Zo wordt bijv. een zelfbeschikkingsrecht (van volkeren) erkend in het volkerenrecht. Ook komt het begrip voor als synoniem voor de partij-autonomie in het overeenkomstenrecht. De term zelfbeschikking wordt voorts gebruikt in de zin van lichamelijke/sexuele zelfbeschikking (bijv. in het patiëntenrecht en in discussies over euthanasievraagstukken, wrongful birth, prostitutie e.d.) en hangt dan samen met het in art. 11 Grondwet beschermde recht op de onaantastbaarheid van het lichaam. Het recht op zelfbeschikking zie ik in die gevallen slechts als een hulpmiddel om te komen tot een afbakening van wat het algemene persoonlijkheidsrecht inhoudt. Dit spreekt voor zich in de klassieke gevallen van schending van de persoonlijke levenssfeer. Als voorbeeld noem ik het meisje in de hierboven reeds genoemde zaak NJ 1988, 277 (foto in naturistengids). Zij leed geen vermogensschade, had geen lichamelijk of geestelijk letsel en was evenmin in haar eer of goede naam aangetast. Zij was echter in haar persoon aangetast omdat zij zélf wilde uitmaken of zij zich wel of niet naakt wilde tonen op de omslag van een in winkels verkrijgbare gids. Een ander voorbeeld is het recht van de patiënt om geen informatie te willen ontvangen (art. 7:449 BW) en zelf uit te maken of anderen dan de arts de medische verrichtingen mogen waarnemen (art. 7:459 BW). Worden zulke voorschriften geschonden, dan is de schending via de constructie van een recht op zelfbeschikking te kwalificeren als een aantasting in de persoon. De erkenning van een recht op zelfbeschikking als hulpmiddel om het persoonlijkheidsrecht inhoud te geven, betekent echter niet dat iedere inbreuk op de vrijheid van zelfbeschikking reeds daarom onrechtmatig is.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/4de7291342ff586d802ef07d06c003c3697e4efe35552abe7f173e17eab0eb13 | shasum -a 256