Alinea 48 Parket bij de Hoge Raad 25 februari 2003

24. Het middel roept de vraag op of de raadsman nadat hij als daartoe gemachtigd na de officier van justitie het woord ter verdediging heeft gevoerd nog eens afzonderlijk de gelegenheid voor het "allerlaatste woord " moet krijgen. Vooropgesteld moet worden dat aan de gemachtigd raadsman in beginsel dezelfde bevoegdheden toekomen als aan de verdachte. Dit volgt uit het bepaalde in art. 331 lid 1 Sv(8).Uit hetgeen ik hiervoor heb uiteengezet volgt dat ik desalniettemin van mening ben dat de door het middel opgeworpen vraag ontkennend moet worden beantwoord. Aan de raadsman is door hem overeenkomstig zijn machtiging ter verdediging - eventueel ook in dupliek - het woord te laten voeren het recht gelaten het laatst te spreken. Voor de opvatting dat hem in dat geval ook nog eens afzonderlijk het recht moet worden gelaten op het "allerlaatste woord" biedt de wet mijns inziens geen steun(9). Zie HR 17 november 1992, NJ 1993, 293, waarin de Hoge Raad oordeelde dat het Hof aan de raadsman van de afwezige verdachte, die ter verdediging het woord had gevoerd, niet het recht op het laatste woord had onthouden, ook al had het Hof nog mededeling gedaan van stukken (zij het dat de inhoud daarvan de raadsman bekend was). Ook het karakter van het recht op het "allerlaatste woord" als hoogstpersoonlijk recht verzet zich daar tegen. Dit neemt niet weg dat de raadsman bij pleidooi of dupliek binnen redelijke grenzen datgene kan "meenemen" dat de verdachte bij het laatste woord naar voren had willen brengen.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/824258f33b480ae6e0c77345fd924c5e6a607d6ecb48defb3813d85e2949c1d4 | shasum -a 256