Alinea 68 Parket bij de Hoge Raad 8 april 2005

2.8 Op grond van art. 24 Mededingingswet (Mw) is het ondernemingen verboden misbruik te maken van een economische machtspositie. In art. 6 Mw is het kartelverbod opgenomen. Tot 1 augustus 2004 voorzag art. 17 Mw in ontheffingen van het kartelverbod; inmiddels bevat art. 6 lid 3 Mw ex lege geldende uitzonderingen op dat verbod(30). De zorgsector is niet aan de werking van de Mw onttrokken. In de Richtsnoeren voor de zorgsector van 25 oktober 2002(31) wordt inzicht gegeven in de bij de handhaving van de art. 6, 17 en 24 Mw met betrekking tot de zorgsector te hanteren criteria. De Mw is slechts van toepassing op ondernemingen. Zowel ziekenfondsen als zorgaanbieders zoals apothekers worden als ondernemingen in de zin van de Mw aangemerkt(32). De Mw grijpt alleen daar in waar daadwerkelijke concurrentie mogelijk is. Indien een mededingingsverstorende gedraging van ondernemingen, zoals zorgaanbieders of zorgverzekeraars, door een nationale wettelijke regeling wordt voorgeschreven, zijn de verboden van de art. 6 en 24 Mw volgens vaste jurisprudentie niet van toepassing(33). Misbruik van een economische machtspositie kan ook in de zorg een rol spelen. Een onderneming beschikt over een economische machtspositie als zij in staat is de instandhouding van een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan te verhinderen door de mogelijkheid zich in belangrijke mate onafhankelijk van concurrenten, leveranciers, afnemers of eindgebruikers te gedragen. Het kan zijn dat dezelfde onderneming op de ene markt over een economische machtspositie beschikt, maar op een andere markt een relatief onbeduidende rol speelt(34). Factoren zoals marktaandeel, positie van concurrenten en toetredingsbelemmeringen tot de markt spelen een rol bij de beoordeling of van een economische machtspositie sprake is. Het weigeren van overeenkomsten aan zorgaanbieders door zorgverzekeraars met een economische machtspositie kan misbruik van deze machtspositie impliceren. Ook een onderneming met een economische machtspositie is in principe vrij te kiezen met wie zij een contract wil aangaan. Het is dan ook niet verboden dat een ziekenfonds met een economische machtspositie in haar contracteerbeleid objectieve kwaliteitseisen hanteert. Het is tevens toegestaan dat een ziekenfonds geen contracten sluit tegen tarieven die zij te hoog acht. Het overeenkomstenstelsel en de in 1992 geïntroduceerde concurrentie tussen ziekenfondsen brengt immers met zich dat ziekenfondsen voor hun verzekerden voldoende, kwalitatief goede zorg moeten inkopen en tegelijkertijd de kosten van die zorg moeten beheersen. Het contracteerbeleid van een ziekenfonds met een economische machtspositie moet echter wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. De contracteereisen moeten objectief zijn en transparant, hetgeen betekent dat de zorgaanbieder van tevoren moet kunnen weten aan welke eisen hij moet voldoen. Bovendien mogen de eisen niet op discriminerende wijze worden toegepast(35).

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/ffc3a2b7b70a17f25c5c16d74090849f7354fa920fd56c4ae11f502bd1adcd3e | shasum -a 256