Alinea 43 Parket bij de Hoge Raad 18 oktober 2012

De Gemeente verdedigt een andere lezing en betoogt, met een beroep op enkele besprekingen van het arrest(13), dat het HvJ EU de nationale rechter steeds bevoegd, maar niet verplicht acht de nietigheid van met art. 108 lid 3 VWEU conflicterende handelingen uit te spreken. Zoals reeds in het voorgaande ligt besloten, is die lezing naar mijn mening onjuist. Met "bevoegd" bedoelt het HvJ EU mijns inziens niet dat het de nationale rechter zou vrijstaan naar eigen inzicht de nietigheid van dergelijke handelingen wel of niet uit te spreken, maar dat het Unierecht zich niet ertegen verzet dat een nietigverklaring behoort tot de voorzieningen die de nationale rechter tegen dergelijke handelingen kan inzetten. Ook de gedachte dat de nationale rechter niet verplicht zou zijn de nietigheid van dergelijke handelingen uit te spreken is niet zonder meer juist: de nationale rechter is wel degelijk verplicht op te treden om de verstoring van de mededinging die voortkomt uit het concurrentievoordeel dat door de onrechtmatige steun wordt verschaft op te heffen(14), zij het dat die verplichting niet ertoe strekt dat de nationale rechter een welbepaalde consequentie (...) aan de geldigheid van de handelingen ter uitvoering van de steun verbindt(15); welke van de hem ter beschikking staande voorzieningen de nationale rechter verplicht is(16) te treffen, wordt bepaald door de effectiviteit van de voorziening (kan zij ertoe leiden of ertoe bijdragen dat de mededingingssituatie van vóór de garantieverstrekking wordt hersteld?)(17) en door de proportionaliteit daarvan (zijn andere, minder dwingende procedurele maatregelen voorhanden?)(18). Aldus kan de nationale rechter wel degelijk verplicht zijn nietigheid wel (of juist niet) uit te spreken. Voor de beantwoording van de vraag welke van de aan de nationale rechter ter beschikking staande voorzieningen effectief en proportioneel is en in het gegeven geval dient te worden getroffen, is van belang vast te stellen waaruit de concurrentieverstorende begunstiging heeft bestaan en aan wie zij is toegevallen. Het is om die reden dat het HvJ EU, zoals hierna nog aan de orde zal komen, eigener beweging en uitvoerig op de positie van Residex als mogelijk (mede)begunstigde van de staatssteun is ingegaan. Dat, zoals de Gemeente suggereert, het HvJ de vraag of Residex is begunstigd slechts ten overvloede (en buiten de door de prejudiciële vraag naar de mogelijkheid van een nietigverklaring bepaalde orde) zou hebben opgeworpen, mogelijk om te waarschuwen dat in staatssteunzaken niet te snel en te formeel mag worden beoordeeld wie de begunstigde is(19), kan dan ook niet worden aanvaard.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/d109511fda7c3291f83283794967abab4add91f6f760593655928c7634fa4b14 | shasum -a 256