Alinea 42 Parket bij de Hoge Raad 7 november 2014

12. Het eerste lid van art. 3:34 BW bevat aldus bewijsvermoedens waarmee de wetgever tegemoet komt aan degene die zich erop beroept dat een rechtshandeling vernietigbaar of nietig is omdat de op de verklaring gerichte wil wegens de aanwezigheid van een geestelijke stoornis ontbrak. In casu gaat het om een beroep op de nietigheid van een uiterste wilsbeschikking, een eenzijdige rechtshandeling die niet tot een of meer bepaalde personen is gericht. Degene die zich erop beroept dat een uiterste wilsbeschikking nietig is omdat wegens een geestelijke stoornis van de erflater/testateur een met de wilsverklaring overeenstemmende wil ontbrak, zal niet alleen moeten stellen en bewijzen dat de erflater bij het maken van zijn uiterste wilsbeschikking leed aan een blijvende of tijdelijke stoornis van zijn geestvermogens maar ook dat in verband daarmee zijn wil tot het maken van zijn uiterste wilsbeschikking ontbrak (het causaal verband). Met het eerste lid van art. 3:34 BW komt de wetgever degene die weet aan te tonen dat op het moment dat de rechtshandeling (in casu het maken van de uiterste wilsbeschikking) werd verricht sprake is van een geestesstoornis, tegemoet met twee vermoedens op het punt van het aan te tonen causaal verband. Deze vermoedens zullen in de praktijk vaak samenvallen. Een met de verklaring overeenstemmende wil wordt – aldus het eerste lid van art. 3:34 BW – geacht te ontbreken (i) indien de stoornis een redelijke waardering der bij de handeling betrokken belangen belette, of (ii) indien de verklaring onder invloed van die stoornis is gedaan. Bij het tweede vermoeden zij bedacht dat de enkele aanwezigheid van een geestelijke stoornis op zichzelf nog niet betekent dat de verklaring ook onder invloed van de geestelijke stoornis is gedaan. Ten aanzien van dit tweede vermoeden bevat de tweede volzin van art. 3:34 lid 1 dan nog een hulpvermoeden (te weten dat een verklaring wordt vermoed onder invloed van de stoornis te zijn gedaan indien de rechtshandeling nadelig is voor de geestelijk gestoorde). Dit hulpvermoeden speelt geen rol bij uiterste wilsbeschikkingen.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/6c37957ed649b3cba9ab863628eb5fae943c77afe0833c90792935f0442bb611 | shasum -a 256