Citaat | Parket bij de Hoge Raad 4 april 2017

Onder 3.12. Parket bij de Hoge Raad 4 april 2017

Een alinea uit Parket bij de Hoge Raad 4 april 2017, ECLI:NL:PHR:2017:324.

Het is misschien goed om in herinnering te roepen dat het Nederlandse strafrecht in een ver verleden, toen de taakstraf nog moest worden uitgevonden, geen vervangende hechtenis kende. De veroordeelde die de hem opgelegde boete niet betaalde, werd gegijzeld. De duur van de gijzeling was daarbij in beginsel onbeperkt. Een beperking gold alleen in geval van onvermogen, maar van een koppeling aan de hoogte van de opgelegde boete was geen sprake. De Wet van 22 april 1864, Stb 29 schafte de lijfsdwang af. In plaats daarvan kwam een vervangende gevangenisstraf, die wel gekoppeld was aan de hoogte van de boete. De gijzeling was onmiskenbaar bedoeld als stok achter de deur – als een incentive zouden we tegenwoordig zeggen – om de veroordeelde tot betaling te bewegen. De vervangende vrijheidsstraf die daarvoor in de plaats kwam, had en heeft dezelfde functie. Die functie kan de gijzeling of de vervangende straf alleen vervullen als zij de veroordeelde zwaarder treft dan de opgelegde geldboete. De proportionaliteit mag daarbij echter niet uit het oog worden verloren. Het is daarom dat de gijzeling plaats maakte voor de vervangende straf. Dat de veroordeelde zwaarder wordt gestraft dan hij – gezien de opgelegde boete – eigenlijk verdient, is daarbij een dogmatisch bezwaar (dat niet gold voor de gijzeling die formeel geen straf is) waarover heengestapt kan worden omdat de veroordeelde, met wiens draagkracht bij de oplegging van de boete rekening is gehouden, het goeddeels in eigen hand heeft of hij de vervangende straf moet uitzitten. Tegelijk geldt dat de stok achter de deur niet zwaarder mag zijn dat nodig is om het gewenste effect te sorteren. Dat vormt, naast de proportionaliteitsgedachte, een extra reden om de duur van de vervangende hechtenis te beperken. Voor de vervanging van de taakstraf door hechtenis komt daar nog bij dat de veroordeelde een reële keuze moet worden gelaten opdat de taakstraf niet ontaardt in dwangarbeid.

Zelf controleren

Voor dit citaat hoeft niemand Bron op zijn woord te geloven. Het document dat rechtspraak.nl publiceerde, staat op https://bron.page/api/v1/blobs/e8ff2e24c55e3d71ff8b25cfd360ce64872556308a98d198c4e0279010718589. Wie het ophaalt en de SHA-256 ervan berekent, krijgt e8ff2e24c55e3d71ff8b25cfd360ce64872556308a98d198c4e0279010718589, en de alinea staat in dat document op bytes 30511 tot 32585.