Onder 3.16. Parket bij de Hoge Raad 1 september 2017

Redeneren we langs de onder 3.11 omschreven formeel-juridische lijnen dan hebben we plotsklaps een groot voordeel van economische eigendomsoverdracht ontdekt – dat is te zeggen: een voordeel voor de partijen bij die transactie, maar tegelijk een nadeel voor de onteigenaar en dus voor het collectief van hen die de publieke lasten dragen. De economische eigenaar heeft dankzij de erkenning die zijn positie in de rechtspraak van uw Raad reeds ten deel is gevallen, recht op vergoeding van al zijn schade, zowel de werkelijke waarde als bijkomende schade. Weliswaar ontvangt de economische eigenaar deze schadeloosstelling niet rechtstreeks van de onteigenaar, maar dat verandert niets aan het resultaat, een resultaat dat ook geheel en al is beoogd. Aan de economische eigenaar kan niet worden tegengeworpen dat het bestaan van het gebruiksrecht ertoe leidt dat de werkelijke waarde lager is dan zonder dat recht. Bij gelegenheid van zijn overeenkomst met de verkoper heeft de economische eigenaar immers goed voor zichzelf gezorgd en bedongen dat het gebruiksrecht ingeval van onteigening eindigt. Voor zover dit al niet in een uitdrukkelijk beding is opgenomen, zal uitleg aan de hand van hetgeen partijen redelijkerwijs hebben moeten begrijpen en verwachten (de Haviltexmaatstaf) tot hetzelfde resultaat leiden. De bedoeling van partijen was slechts een voortgezet gebruik door de verkoper dat de ontwikkelaar niet in de weg zit en niet een recht waarmee de ontwikkelaar zich duchtig in de vingers heeft gesneden. Volgens de hiervoor bedoelde formeel-juridische redenering kan de juridische eigenaar jegens de onteigenaar echter niettemin aanspraak maken op vergoeding van de schade die het gevolg is van het wegvallen van zijn gebruiksrecht. Dat aldus de onteigenaar zowel de juridische eigenaar als de economische eigenaar schadeloos zou moeten stellen voor de door ieder van hen geleden bijkomende schade is mijns inziens een niet beoogd en ook ongewenst bijeffect van de erkenning van de positie van de economische eigenaar.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/dd201f1d7bf869cbebb43fcb317520e660ceb906194169f3755747af63c1b486 | shasum -a 256