Alinea 249 Parket bij de Hoge Raad 30 januari 2018

23. Nauw verbonden met de vaststelling van een nauwe en bewuste samenwerking is de vraag welke delictshandelingen aan deze nauwe en bewuste samenwerking kunnen worden toegerekend. Postma heeft voor het beantwoorden van die vraag een model ontwikkeld. Hij onderscheidt twee subvragen: welk strafrechtelijk relevant gevaar hebben de medeplegers gezamenlijk geschapen (gezamenlijke gevaarzetting) en kan de verrichte feitelijke delictshandeling van de mededader worden aangemerkt als de verwezenlijking van dit gevaar (gevaarverwezenlijking)? Daarbij brengt hij drie factoren in kaart die de omvang van de gezamenlijke gevaarzetting bepalen: de inhoud van het gezamenlijk plan, de gevaarzettende handelingen van de medepleger en de bewustheid van de medepleger van omstandigheden en gevaren die de uitvoering van het gezamenlijk plan begeleiden. Deze benadering sluit (in belangrijke mate) aan bij rechtspraak van Uw Raad. Uit HR 17 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1964, NJ 2014/514 m.nt. Mevis (Nijmeegse scooterzaak) kan worden afgeleid dat Uw Raad het voor mogelijk houdt dat uit de (nauwe en bewuste) samenwerking bij de voorbereiding van de overval de nauwe en bewuste samenwerking bij de vlucht voortvloeit. Dat bevestigt de relevantie van het gezamenlijk plan voor de toerekening van delictshandelingen. Dat ook de bewustheid van de medepleger van omstandigheden en gevaren die de uitvoering van het plan begeleiden van belang is, kan worden afgeleid uit HR 19 september 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE6118. De verdachte overhandigde zijn zoon voor de school waarin de ex-vriend van zijn dochter zich bevond een pistool. De zoon schoot tijdens de zoektocht naar de ex-vriend ook op vier anderen. Uw Raad liet het arrest van het hof waarin de verdachte werd veroordeeld wegens het medeplegen van vier pogingen tot doodslag in stand. Daarbij speelde een rol dat het hof heeft vastgesteld dat de verdachte wist dat zich op dat tijdstip vele personen in de school bevonden en dat zijn zoon een ongeoefend schutter was. Postma signaleert dat het onderhavige delict nog wel was gerelateerd aan een uitvoeringsaspect van het plan, het ‘samenwerkingsdoel’. Medeplegen wordt -op grond van bewustheid van gevaren- ook wel aangenomen in zaken waarin dat verband met het samenwerkingsdoel geringer is. In HR 20 januari 1998, NJ 1998/426 was sprake van een woninginbraak, gevolgd door vuurwapengeweld van de mededader tegen twee politieagenten. Uit de omstandigheid dat de verdachte zich niet heeft gedistantieerd toen hem duidelijk werd dat zijn mededader gewapend was, mocht worden afgeleid dat de verdachte opzet had op het begaan van dit kwalificerend geweld.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/579a2dcfa39267fac34c199ccddc296a81f63c38f727f484dae461ad30fa26c1 | shasum -a 256