Onder 2.30 Parket bij de Hoge Raad 13 april 2018

In het erfrecht zal een dergelijk beroep op de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid, indien het slaagt, er in het algemeen toe leiden dat de versterferfgenamen tot (het betreffende deel van) de nalatenschap zullen worden geroepen. Zo zou dit in het geval van HR 11 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:911, NJ 2014/127 m.nt. S. Perrick ertoe leiden dat de echtgenoot – als versterferfgenaam – zou erven van de erflaatster in kwestie. Overigens merkt het hof in die zaak de erfstelling aan als ‘vervallen’, maar dan op basis van uitleg. Dat acht ik niet zo’n gelukkige formulering: zowel als de erfstelling wordt uitgelegd als wanneer aan de erfstelling het rechtsgevolg wordt onthouden op grond van de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid, komt deze daarmee niet daadwerkelijk te vervallen. Bovendien doet de formulering denken aan het vervallen van de blijvend onmogelijk uitvoerbare beschikking, waarna – binnen zeer strikte grenzen – aanvulling kan plaatsvinden (zie art. 4:47 BW). Aan die eisen is in dit geval echter niet voldaan. Op basis van uitleg zou het hof hier hebben moeten komen tot de vaststelling dat de erfstelling niet bedoeld is om te gelden in de voorliggende situatie en dat voor die situatie is bedoeld dat de versterferfgenaam – de echtgenoot – zou erven. Zo wordt in dit geval dus tot vergelijkbare resultaten gekomen met uitleg en met de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/63f7b87a9ef4d2a82ed711937d83688db21e17139648aa286c97975327f49475 | shasum -a 256