Onder 3.5. Parket bij de Hoge Raad 20 april 2018

Onmiddellijke werking geeft, om met Hijmans van den Bergh te spreken, “een andere rechtswaarde” aan anterieure feiten. Het beginsel van onmiddellijke werking vormt in het privaatrecht het uitgangspunt bij het oplossen van overgangsrechtelijke vraagstukken. De ‘echte’ terugwerkende kracht – de eerste “functie” van een nieuwe wet, aangehaald in het citaat van Hijmans van den Bergh – of eerbiedigende werking – de derde door Hijmans van den Bergh onderscheiden “functie” van een nieuwe wet vormen de uitzonderingen op de hoofdregel van onmiddellijke werking. Hoewel het beginsel van de onmiddellijke werking een bijzondere ethische lading ontbeert, kunnen als redenen genoemd worden om het als uitgangspunt – als beginsel – te hanteren dat onmiddellijke werking de rechtsgelijkheid bevordert en dat het nieuwe recht beter of moderner wordt geacht dan het oude recht. Het beginsel van onmiddellijke werking leent zich in het bijzonder voor toepassing als het nieuwe recht weliswaar vernieuwingen bevat, maar geen diepe breuken; met andere woorden als een reeds onder het oude recht ingezette lijn in het nieuwe recht wordt voortgezet of doorgetrokken. Bij toepassing van het beginsel van onmiddellijke werking door de wetgever is niettemin een zekere voorzichtigheid geboden. Het onderscheid tussen ‘echte’ terugwerkende kracht en onmiddellijke werking in de door Hijmans van den Bergh bedoelde zin komt treffend tot uitdrukking in de volgende passage bij De Die:

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/f4c95a2f6fbd55abd14010cff2998cfcd3db9f9e7d440af0e802fdd308c23448 | shasum -a 256