Onder 4.4. Parket bij de Hoge Raad 23 augustus 2018

“Van cruciaal belang is de overweging van de Rechtbank dat belanghebbende met het vormen van de voorziening rentelasten naar voren heeft gehaald die betrekking hebben op toekomstige jaren. Dat ‘naar voren halen’ is kenmerkend voor het vormen van een voorziening. Daarin kan het probleem dus niet schuilen. Het bezwaarlijke van de handelwijze van belanghebbende zit hem volgens de Rechtbank dan ook niet in het naar voren halen op zich, maar in datgene wat de ondernemer naar voren haalt: rentelasten dienen immers altijd te worden toegerekend aan de jaren waarin de hoofdsom ter beschikking wordt gesteld. Met andere woorden: het naar voren halen van toekomstige hogere rentelasten is strijdig met het toerekeningsbeginsel dat men volgens het Baksteen-arrest bij het vormen van voorzieningen moet hanteren. Zo op het eerste gezicht is er dus wel wat te zeggen voor het standpunt van de Rechtbank. De oplettende lezer zal echter hebben opgemerkt dat het hier niet gaat om toerekening van rentelasten die verschuldigd zijn op een ook in de toekomst ter beschikking gestelde hoofdsom. Het zijn rentelasten die berekend worden op basis van een contract: de swapovereenkomst waarbij partijen een vaste rente en een variabele rente over een fictieve hoofdsom met elkaar ruilen. Dat is andere koek. Een contract is een complex van rechten en verplichtingen en dat complex krijgt voor belanghebbende een negatieve waarde. De negatieve waarde vormt per saldo een betalingsverplichting. Voorzieningen voer je op in een situatie waarin betalingsverplichtingen zouden kunnen ontstaan. Bestaat de betalingsverplichting, dan wordt geen voorziening maar een verplichting gepassiveerd. Het verschil tussen die twee passiefposten is met name hierin gelegen dat men zich bij het vormen van een voorziening de vraag moet stellen of aan het toerekeningsbeginsel van het Baksteen-arrest is voldaan. Een verplichting daarentegen passiveer je op het moment waarop je de verplichting aangaat. Het toerekeningsvraagstuk doet zich niet voor. Vervolgens waardeer je die verplichting jaarlijks, rekening houdend met de actuele schatting van het bedrag dat je uit hoofde van de verplichting verschuldigd zal zijn. Bij een courante verplichting – wat een swapovereenkomst is – waardeer je die verplichting dus op de actuele waarde. Als je beursaandelen tegen hogere beurswaarde mag waarderen en daarbij een ongerealiseerde winst mag nemen, zie ik niet in waarom je een verplichting uit hoofde van een swapcontract niet op hogere actuele waarde mag waarderen als je het swapcontract te allen tijde tegen die hogere actuele waarde kunt afwikkelen.”

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2f8d4aa8542003f684753064726d58d7c93a368576482546690dc4194a943df4 | shasum -a 256