Onder 4.18 Parket bij de Hoge Raad 4 juni 2019

Het oordeel van het hof komt mij in elk geval niet begrijpelijk voor. De raadsvrouw van de verdachte voerde met een beroep op diverse rapporten aan dat de verdachte was gediagnosticeerd als zwakbegaafd/zwakzinnig en dat daarbij tevens sprake was van een gedragsstoornis NAO en van de DSM-classificatie V71.01 (antisociaal gedrag bij volwassenen). Dat lijkt te betekenen dat de verdachte een IQ had van 70 of minder en gelet op de bijkomende problematiek gerekend kan worden tot de categorie licht verstandelijk gehandicapte jongeren. Kenmerkend voor deze jongeren is dat hun ontwikkelingsleeftijd doorgaans (ver) achterloopt bij hun kalenderleeftijd. Het lijkt er dus op dat de verdachte even kwetsbaar was als menig minderjarige, voor wie de wet wel voorziet in aangepast procesrecht, waaronder rechtsbijstand. De raadsvrouw voerde voorts aan dat de verdachte, kennelijk als gevolg van zijn psychische gesteldheid, volledig afhankelijk is van derden bij het nemen van belangrijke beslissingen, niet in staat is om te beoordelen wat de consequenties zijn van de aan hem uitgereikte rapporten, de verschillende procedures niet uit elkaar kan houden en veel ondersteuning nodig heeft om te beoordelen wat goed voor hem is. Er lijkt aldus een duidelijk verband te bestaan tussen de abnormale psychische gesteldheid en het termijnverzuim. Het argument van het hof dat de verdachte een MBO-diploma niveau 1 heeft behaald, gaat daaraan volledig voorbij. Het gaat hier om de laagste MBO-opleiding (de entreeopleiding) die bedoeld is voor jongeren zonder vooropleiding en die een jaar duurt. Dat de verdachte met goede begeleiding en binnen een duidelijke structuur in staat is dit diploma te halen, laat zich heel goed rijmen met hetgeen in de rapporten wordt beschreven, namelijk dat de verdachte volledig afhankelijk is van derden bij het nemen van voor hem belangrijke beslissingen en hulp nodig heeft bij het organiseren van zijn leven. Daar komt dan bij dat de raadsvrouw aanvoerde dat de situatie voor de verdachte onduidelijk was doordat verschillende procedures door elkaar liepen en het door fouten bij de verschillende begeleidende instanties juist aan voldoende ondersteuning in die situatie heeft ontbroken. Ik merk daarbij nog op dat door het hof niet is vastgesteld dat de verdachte van rechtsbijstand was voorzien, laat staan dat zijn raadsman of de reclassering van de betekening van de verstekmededeling op de hoogte was gesteld. Van compenserende maatregelen die de verdachte in staat stelden om ondanks zijn handicap te participeren in het strafproces, is kortom niets gebleken.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/02c8dca7ade4d7be89f56f7a729bd93ec617f022793794f1bd4b6172419f8c41 | shasum -a 256