Onder 6.32 Parket bij de Hoge Raad 24 april 2020

Volgens art. 3 lid 2 van het Vierde Protocol bij het EVRM mag niemand het recht worden ontnomen het grondgebied te betreden van de Staat waarvan hij onderdaan is. Hieruit volgt dat onderdanen een recht van terugkeer naar het grondgebied van hun staat van nationaliteit hebben. De (schaarse) rechtspraak over die bepaling ziet onder meer op situaties van kinderontvoering, waarin is geoordeeld dat een verbod aan de moeder om met haar kinderen terug te keren naar haar land van herkomst, in het belang van de vader gerechtvaardigd kan zijn. Het recht van terugkeer is mijns inziens vooral een negatieve verplichting voor de staat om een eigen onderdaan niet de toegang te ontzeggen. Met die negatieve verplichting zijn ook positieve verplichtingen in verband te brengen, zoals die tot het verstrekken van voor de terugkeer benodigde documenten tegen (niet meer dan) een redelijke vergoeding. Het is echter mijns inziens een te grote stap om uit het recht van terugkeer ook een verstrekkender verplichting tot hulp bij terugkeer af te leiden, in de zin dat de staat verplicht is om ook buiten de eigen rechtssfeer gelegen belemmeringen voor die terugkeer zo mogelijk weg te nemen. Intussen is iets dergelijks in de literatuur wel gesuggereerd. In de rechtspraak van het EHRM heb ik daarvoor geen aanknopingspunt kunnen vinden. Overigens moet gezegd worden dat in de bij het EHRM aanhangige zaak van een Franse vrouw en haar kinderen het Hof – in de aan partijen gestelde vragen – wel mede naar het recht van terugkeer verwijst (hiervoor 4.26).

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/99e2f3a727cfa8f188d4d849ebd881cfffd83454cb04e3c2253d3e08c69abce7 | shasum -a 256