Onder 3.13. Parket bij de Hoge Raad 28 mei 2020

“Belanghebbendes administrateur is strafrechtelijk veroordeeld voor kennelijk dezelfde (soort) handelingen (of voor een deel daarvan), als waarvoor de belanghebbende fiscaal beboet is, namelijk, het zwart uitbetalen van lonen. Paragraaf 19, derde lid, Leidraad administratieve boeten 1984 (LAB) zegt apodictisch dat de inspecteur kwijtschelding verleent van boeten die betrekking hebben op feiten die in een fiscaal-strafrechtelijk proces-verbaal of bijbehorende toelichting zijn vermeld en waarvan een of meer heeft geleid tot vrijspraak, ontslag van rechtsvervolging of veroordeling. Deze beleidsregel (die recht vormt in de zin van art. 99 Wet RO) eist voor het beloofde boeteverval dus niet dat de strafrechtelijke procedure dezelfde persoon betreft als de beboeting, als het beboete feit maar genoemd wordt in het proces-verbaal en enig in dat procesverbaal genoemd feit tot een materieel-strafrechtelijk vonnis (ten laste van wie dan ook) heeft geleid. Het beboete feit hoeft ook niet ten laste gelegd en zelfs niet ,,ad info gevoegd'' te zijn, als het maar ,,vermeld'' wordt in het proces-verbaal. Dat is allemaal zeer vreemd, maar het stáát er, in § 19. De belanghebbende beriep zich er dan ook op. De Hoge Raad legt § 19, derde lid, LAB echter welwillend uit in de richting van Financiën, met een beroep op de toelichting. Die toelichting geeft echter evenmin op enigerlei wijze aan dat beboeting en strafvervolging dezelfde persoon zouden moeten betreffen. Zij zegt slechts dat § 19 op het ,,ne bis in idem''-beginsel berust. Welnu, aldus de Hoge Raad in r.o. 3.12, dat beginsel pleegt toch slechts te worden toegepast om dubbele vervolging bij dezelfde persoon te voorkomen. Maar ook dat is niet juist (zoals de Hoge Raad ook zelf aangeeft door te wijzen op de voorkoming van samenloop tussen vervolging/beboeting van rechtspersonen en van hun feitelijke leidinggevers voor dezelfde feiten; art. 51 Sr). De Hoge Raad heeft juist zelf de aanzet gegeven tot een veel ruimere toepassing van het ,,ne bis in idem''-beginsel dan alleen ingeval van bestraffing van dezelfde persoon voor hetzelfde feit (zie met name HR 20 juni 1990, BNB 1991/29, NJ 1990, 811, FED 1990/649). Daarom, en om de onmiskenbaar in andere richting wijzende tekst, is een beroep op een vermeende bedoeling van de Leidraadscribent zwak, te meer nu Financiën er vaak op gewezen was dat de tekst van § 19, derde lid, LAB mogelijk niet in overeenstemming was met haar bedoeling, (Zie bijvoorbeeld Hofstra's noot in BNB 1988/119, H. Hoeve in Weekblad 1989, blz. 405, alsmede de noot in FED 1986/1015) maar er niets aan deed. Het veel beter geformuleerde Voorschrift administratieve boeten 1993 (VAB) is veel duidelijker (§ 30) en doet uitkomen dat in andere dan art. 51 Sr-gevallen, de beboeting en de strafvervolging dezelfde persoon moeten betreffen.”

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/303ec4db109e94e823600cac38421550236ab8fef71d7a038abdac1bcd4450b0 | shasum -a 256