Onder 2.33 Parket bij de Hoge Raad 10 juli 2020

In alle gevallen – vóór en na een beleidswijziging van de regering − kan de burgerlijke rechter toetsen of de Staat in strijd handelt met het in art. 3 EVRM bedoelde verbod en daarmee onrechtmatig handelt jegens de tot levenslange gevangenisstraf veroordeelde. Het kan nuttig zijn dat de Hoge Raad zich uitspreekt over de maatstaf die de rechter na verwijzing zal moeten hanteren (al dan niet: bij wijze van overgangsvoorziening na een beleidswijziging). Uitgangspunt is het door het EHRM bedoelde uitzicht op vrijlating na ommekomst van een zekere minimumperiode en na rehabilitatie (“ a prospect of release on legitimate penological grounds ”). In de onderhavige zaak is, naar ik begrijp, geen sprake meer van een voortgezette feitelijke insluiting in een gevangenis of tbs-inrichting, maar van een detentieregime in de vorm van transmuraal verlof dat slechts onder bepaalde omstandigheden kan worden ingetrokken. Het komt mij voor, dat het verschil van inzicht tussen de minister en de kamer van het gerechtshof die het gratieadvies heeft uitgebracht niet zozeer betrekking heeft op de straf die in 1985 is opgelegd, maar op de vraag of de eisen van rechtvaardigheid, humaniteit en doelmatigheid meebrengen dat ook deze vorm van tenuitvoerlegging wordt beëindigd. Ik heb in het bestreden arrest niet een duidelijk antwoord op die vraag gevonden.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/89b019e2aa59330df62eba37bb4ab2c674124bd5ded2b69933a595a1010045be | shasum -a 256