Onder 4.28 Parket bij de Hoge Raad 16 oktober 2020

Welwillend gelezen behelst het subonderdeel de klacht dat de rechtbank art. 6 EVRM heeft geschonden omdat de omstandigheid dat de behandelend rechter in (minstens) 30 faillissementen van doen heeft met (één van) de Curatoren, vrees voor een gebrek aan onpartijdigheid van die rechter objectief rechtvaardigt. Ik meen dat ook zo gelezen de klacht geen doel treft. Het bezwaar van [eiseres 1] is gelegen in de ‘werkrelatie’ die ontstaat tussen een rechter-commissaris en een curator. Niet doet zich het geval voor dat een behandelend rechter nog een andere juridische functie in de zaak heeft vervuld. Uiteraard mag een rechter-commissaris in een faillissement niet als rechter oordelen over een verzoek tot ontslag van de curator. Nee, volgens [eiseres 1] ontstaat tussen een rechter-commissaris en een curator een werkrelatie, en die persoonlijke relatie rechtvaardigt volgens haar, althans als die werkrelatie in een groot aantal faillissementen bestaat, objectief de vrees voor een gebrek aan onpartijdigheid op het moment dat dezelfde rechterlijke ambtenaar moet oordelen over het ontslag van die curator in een ánder faillissement. Een werkrelatie als grond voor een gebrek in objectieve onpartijdigheid was aan de orde in de door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens besliste zaak Streck-Risch e.a./Liechtenstein. In die zaak had een rechter uit het constitutionele hof van Liechtenstein geoordeeld over een uitspraak van een andere rechter, hoewel beiden tegelijk partner waren bij hetzelfde advocatenkantoor. Volgens het Hof was de vrees voor onpartijdigheid niet objectief gerechtvaardigd omdat de partners alleen kantoorruimte deelden en niet een gezamenlijk inkomen verwierven. In de zaak speelt de specifieke situatie in Liechtenstein als een klein land met een parttime rechterlijke macht duidelijk een rol. Ook als we daar doorheen kijken, is er echter mijns inziens geen reden om in onze zaak te spreken van een werkrelatie die afbreuk doet aan de objectieve onpartijdigheid van de rechter. Dit wordt niet anders indien we ook de zaak Sramek/Oostenrijk in onze overwegingen betrekken (zie verzoekschrift tot cassatie onder 8.3). Zoals de steller van het middel ook zelf onderkent, betreft dat een geval waarin de rechter onder toezicht stond van een procespartij en niet andersom. Volgens de steller van het middel maakt dit het verschil niet, maar mijns inziens maakt dat het verschil wel. Dat een behandelend rechter eerder een andere zaak ten nadele of juist ten voordele van een partij of diens advocaat besliste, rechtvaardigt niet objectief de vrees voor een gebrek aan onpartijdigheid. Ook in dat geval stond een procesdeelnemer eerder ‘onder’ de behandelend rechter, in de zin dat hij aan diens beslissing was onderworpen. Ik kan niet inzien dat in een zaak waarin een verzoek tot ontslag van een curator aan de orde is, iets dergelijks wél grond zou geven voor objectief gerechtvaardigde twijfel over de onafhankelijkheid van de behandelend rechter, ook niet wanneer die rechter vele malen met de curator van doen heeft gehad.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2bb0872e38d30452ae9db106b5ea6df255423b185f1a7cffb9f564e6897688b7 | shasum -a 256