Onder 5.27. Rechtbank Gelderland 2 september 2026

Dat een in het buitenland aanhangige procedure als zodanig niet in de weg staat aan het verzoeken van een voorlopig getuigenverhoor (naar mag worden aangenomen is bedoeld: over hetzelfde feitelijk gebeuren) wil nog niet zeggen dat een dergelijk verhoor kan worden verzocht ten behoeve van een buitenlandse procedure. Dat de wetgever dat laatste met de hiervoor geciteerde passage heeft bedoeld ligt niet voor de hand, alleen al omdat dit niet valt te rijmen met het onder het nieuwe bewijsrecht geldende uitgangspunt dat een voorlopige bewijsverrichting alleen kan worden verzocht vóórdat “een zaak” aanhangig is of op de rol is ingeschreven (artikel 196 lid 1 Rv), waarbij met “een zaak” evident is bedoeld de zaak ten behoeve waarvan de bewijsverrichting moet plaatsvinden. Daarbij komt dat het verzoek dient te worden gedaan aan de rechter die vermoedelijk bevoegd zal zijn van de zaak kennis te nemen als deze aanhangig wordt gemaakt (artikel 197 lid 1 Rv), zodat mag worden aangenomen dat een verzoek tot een voorlopig getuigenverhoor (alleen) ten behoeve van een procedure bij een buitenlandse rechter niet mogelijk is: het verzoek wordt dan immers niet aan die rechter gedaan. De door Yuching voorgestane uitleg van de parlementaire geschiedenis past dus niet in het systeem van de wet. Bovendien maakt de hierboven geciteerde passage onderdeel uit van een paragraaf in de memorie van toelichting waarin wordt toegelicht waarom de mogelijkheid tot het verzoeken van een voorlopig getuigenverhoor tijdens een lopende procedure in de nieuwe wet wordt geschrapt. Gelet daarop, en aangezien het mogelijk is en voorkomt dat over hetzelfde onderwerp gelijktijdig wordt geprocedeerd bij (overheids)rechters in verschillende jurisdicties, is de meer voor de hand liggende uitleg dat de wetgever met de hiervoor weergegeven passage het oog heeft gehad op de situatie dat een belanghebbende in weerwil van een in het buitenland reeds aanhangige procedure (waarin de bevoegdheid van de buitenlandse rechter al dan niet wordt betwist) een voorlopig getuigenverhoor wenst met het oog op een mogelijke procedure ten overstaan van een Nederlandse civiele rechter over hetzelfde feitelijke gebeuren. Die mogelijkheid heeft de wetgever dus niet willen uitsluiten, mits het verzoek wordt gedaan voordat bij de Nederlandse rechter een procedure aanhangig is (of is ingeschreven op de rol). Dat neemt niet weg dat, zoals in dit geval, een gebrek aan belang bij (ook) een procedure ten overstaan van de Nederlandse rechter aan de toewijsbaarheid van het verzoek in de weg kan staan en dat het vereiste voldoende belang niet (uitsluitend) kan zijn gelegen in gebruik van de getuigenverklaringen voor de reeds aanhangige procedure bij de buitenlandse rechter.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/ea17c5236010500f4ae469653a49dc7549e90e1e864f19fdb636c7d4b6129c11 | shasum -a 256