Alinea 509 Raad van State 22 december 2017

Op de vraag van de voorzitter is mijn antwoord tweedelig. Op zichzelf zegt de formele democratische legitimatie van een voorschrift weinig over de werkelijke betrokkenheid van de representatieve organen. Er zijn gemeentelijke verordeningen die zonder enige discussie als hamerstuk zijn vastgesteld en er zijn ministeriële regelingen waarover uitvoerig in de Tweede Kamer is gediscussieerd. Bovendien is, zoals in punt 8.1 aangegeven, de rechterlijke controle op rechtmatigheid een principieel andere dan de politieke controle door vertegenwoordigers. In zoverre is er in abstracto geen reden om wat betreft de intensiteit van de toetsing onderscheid te maken tussen voorschriften van vertegenwoordigende organen en andere voorschriften. Dit onderscheid kan echter wel een rol spelen bij de toetsing aan sommige rechtsbeginselen. Dat geldt in de eerste plaats voor de hierna nader uit te werken (terughoudende) doel-middeltoets aan het evenredigheidsbeginsel (punt 8.7). Omdat de doelstelling van in elk geval autonome gemeentelijke en provinciale verordeningen nogal onbepaald is - vergelijk bijvoorbeeld artikel 154 Gemeentewet (‘De raad maakt verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt’) (zie noot 256) - valt er in zoverre voor de rechter ook minder te toetsen. (zie noot 257) In de tweede plaats speelt de democratische legitimatie een rol bij de toetsing aan het zorgvuldigheidsbeginsel en wel bij de daarbij mee te wegen factor totstandkomingsprocedure (punt 8.9). Bij een door een gemeenteraad of provinciale staten vastgestelde verordening wordt deze factor - wat mij betreft - al positief beoordeeld vanwege de betrokkenheid van deze representanten van de bevolking. Bij algemeen verbindende voorschriften van andere bestuursorganen is die betrokkenheid niet gegarandeerd en zal bij de beoordeling van deze factor mede een rol spelen of de vertegenwoordigende organen bij de vaststelling ervan feitelijk wel zijn betrokken en of zij belanghebbenden op enigerlei andere wijze hierbij hebben betrokken. Beide punten worden in het vervolg nog nader toegelicht.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/a7daba5ec86eba0456b39ab0294da699d3e6d259e2c2cd845730e0c735d52788 | shasum -a 256