Alinea 513 Raad van State 22 december 2017

Het enige argument voor de uitsluiting van het directe beroepsrecht dat indirect enige relevantie heeft voor de intensiteit van de rechterlijke exceptieve toetsing is de stelling van het kabinet dat "verruiming van de mogelijkheden voor de rechter om regelgeving te toetsen" een "doorbreking van het evenwicht tussen bestuur en rechter" zou kunnen betekenen en dat "de controle op deze regelgeving in de eerste plaats dient toe te komen aan vertegenwoordigende lichamen, als de Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraad". (zie noot 260) Met het laatste deel van deze stelling ben ik het geheel eens. Inderdaad moet de controle van algemeen verbindende voorschriften primair plaatsvinden door vertegenwoordigende organen. Daarmee is echter niet gezegd dat subsidiair geen exceptieve rechterlijke controle op rechtmatigheid kan plaatsvinden. Daarbij wijs ik er nogmaals op dat de rechterlijke controle een principieel andere is dan de primair politieke controle door de vertegenwoordigende lichamen (zie punt 8.1). Uit de stelling kan verder worden afgeleid dat de regering waarde hecht aan ‘het evenwicht tussen bestuur en rechter’ en de door mij voorgestane meer indringende exceptieve rechterlijke toetsing is uiteraard van invloed op dat evenwicht. Tegelijkertijd kan ik uit deze stelling toch moeilijk een veto op een verdere ontwikkeling van de maatstaven voor exceptieve toetsing afleiden, maar verwijst het argument veeleer naar een redelijke maatvoering bij die toetsing met het oog op dat evenwicht. Die maatvoering komt hierna aan de orde.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/a7daba5ec86eba0456b39ab0294da699d3e6d259e2c2cd845730e0c735d52788 | shasum -a 256