Alinea 563 Raad van State 22 december 2017

8.13 Bijna aan het slot van deze paragraaf moet ik nog vier ‘losse eindjes’ adresseren. In de eerste plaats is dat de kritiek van Damen op de verdisconteringslijn van vooral de CRvB (punt 7.9). Die lijn komt erop neer dat de rechter de keuze van de besluitgever om voor een bepaalde groep die getroffen wordt door een algemeen verbindend voorschrift geen voorziening te treffen respecteert, als de besluitgever deze keuze welbewust heeft gemaakt en hij voor die negatieve gevolgen oog heeft gehad. (zie noot 287) In dat geval zijn die gevolgen door de regelgever immers in die keuze verdisconteerd. Volgens Damen zou deze rechtspraak de regelgever in staat stellen om een "rechtsvrije ruimte te scheppen" door simpelweg te stellen dat hij over die keuze goed heeft nagedacht. Of dat inderdaad de consequentie van deze lijn is, weet ik niet zeker en laat ik hier in het midden. Wel kan ik aangeven hoe de verdisconteringslijn kan worden gewaardeerd in het geval dat, zoals door mij in deze conclusie bepleit, de schending van elk (ook formeel) algemeen rechtsbeginsel kan leiden tot onverbindendheid van een algemeen verbindend voorschrift. Naar mijn opvatting zou dit oordeel dan niet kunnen worden gebaseerd op strijd met artikel 3:2 Awb of met het motiveringsbeginsel, omdat de keuze dan is gebaseerd op de nodige kennis over de af te wegen belangen en in zoverre ook deugdelijk is gemotiveerd. Wat nog wel mogelijk is, is dat de keuze van de besluitgever wegens schending van een materieel beginsel, meer in het bijzonder artikel 3:4, tweede lid, Awb, onverbindend kan worden geacht. Omdat de keuze van de besluitgever bij de toetsing aan dat beginsel veel gewicht in de schaal legt, zal dat alleen het geval kunnen zijn als die keuze gelet op de doel-middeltoetsing kennelijk onevenwichtig is. Kortom, een terughoudende inhoudelijke toetsing van die keuze is wel mogelijk. In zoverre is van een rechtsvrije ruimte geen sprake.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/a7daba5ec86eba0456b39ab0294da699d3e6d259e2c2cd845730e0c735d52788 | shasum -a 256