Onder 6.10. Raad van State 4 april 2018

Het EHRM geeft de lidstaten dus alle ruimte om hun (legitimate) regels op het gebied van ruimtelijke ordening en grondpolitiek te handhaven door herstel van de rechtmatige toestand jegens burgers die die regels bewust, opzettelijk en flagrant overtreden, met name als vele andere potentiële wetsovertreders daarvan weerhouden moeten worden. Anders gezegd: hoe verwijtbaarder de overtreding en hoe groter het belang van generale preventie, hoe robuuster de overheid mag zijn in herstel van de rechtmatige toestand. Nog anders gezegd: zowel (i) de mate van verwijtbaarheid van de overtreding als (ii) het belang bij voorbeeldwerking van doortastend overheidsoptreden, speelt een belangrijke rol in de beoordeling van de fair balance tussen het algemene belang bij de getroffen maatregel en de gevolgen ervan voor de overtreder. Omdat het Hof echter geen onderscheid maakt tussen afbraak en kostenverhaal, dus ook niet tussen de procedure over de lastoplegging en de procedure over kostenverhaal (of dat nu een separate bestuursrechtelijke procedure is, zoals in Nederland, of een executiegeschil voor de civiele rechter), valt op basis van zijn rechtspraak niet te zeggen of de verwijtbaarheidsvraag en het belang bij generaal-preventieve werking meer in de ene of meer in de andere procedure thuishoren, noch of die criteria in de kostenverhaalprocedure anders beoordeeld moeten worden dan in de 'afbraak-procedure'. Ik kan mij voorstellen dat die criteria belangrijker zijn in de procedure over de vraag of afgebroken moet worden dan in de procedure over kostenverhaal. Met de afbraak is immers de generaal-preventieve werking al grotendeels bereikt en is de verwijtbaarheid al grotendeels vergolden. Kostenverhaal kan daar wel aan bijdragen, maar niet meer aan het feitelijke herstel van de rechtmatige toestand (amotie). Dat is overigens anders in de zaak van [appellant], waarin herstel van de rechtmatige toestand bestaat uit het verwijderen, niet van een huis of een ander object met grote positieve waarde voor de overtreder, maar van stinkend afval, dat voor de eigenaar/verantwoordelijke eerder een last dan een lust is en waarbij het kostenverhaal een veel belangrijker onderdeel van het herstel van de rechtmatige toestand is.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2bfcfd2da913aaf85103c9962c880e551ea3cbd632a44a8cb0cf5d06fbdae422 | shasum -a 256