Onder 6.14. Raad van State 4 april 2018

Als naast de dwangsom ook de kosten worden gevorderd en de laatste worden betaald, dan dient de invordering van de dwangsom kennelijk alleen nog het doel van speciale en generale afschrikking van potentiële overtreders. Ik leid hieruit af dat de ruimte voor beoordeling van evenredigheid van invordering van dwangsommen ruimer is dan bij kostenverhaal. Gezien ’s Hofs geciteerde rechtspraak over herstel van al dan niet bewuste en/of flagrante overtreding van de regels, lijkt mij dat met name het geval met betrekking tot de verwijtbaarheid van de overtreding. Een risico-aansprakelijkheid voor veroorzaakte schade (kostenverhaal) lijkt mij proportioneler dan een risico-aansprakelijkheid voor ter zake van rechtsherstel ineffectief gebleken dwangsommen. Het lijkt op dubbel of - in dit geval - driedubbel declareren van de kosten en daarmee op de uit het Amerikaanse recht bekende treble damages. Als die verwijtbaarheid niet aan de orde komt in de procedure over de last, moet zij aan de orde komen in de procedure over de invordering. Als de verwijtbaarheid wél van belang was in de beoordeling van de lastoplegging, rijst de vraag of het proportioneel is om een beoordeling daarvan in een latere fase geheel uit te sluiten als de overtreder verzuimd heeft te beseffen dat hij binnen zes weken op straffe van verlies van recht in actie moest komen omdat hij niet op de hoogte is van het rechtskundige beginsel van formele rechtskracht. Daar staat tegenover dat het EHRM ook belang hecht aan de voorzienbaarheid van de aantasting van het eigendomsrecht en dat na lastoplegging voorzienbaar is dat de overheid het er niet bij gaat laten zitten, (zie noot 172) terwijl de overtreder de mogelijkheid heeft om verbeuring te voorkomen.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2bfcfd2da913aaf85103c9962c880e551ea3cbd632a44a8cb0cf5d06fbdae422 | shasum -a 256