Onder 7.3.15. Raad van State 4 april 2018

Zoals boven (4.2.8., 6.13., 6.14. en 7.3.8.) en hieronder (7.4.11., 7.4.12. en 8.10.) betoogd, meen ik dat het antwoord op die vraag bevestigend luidt. Anders dan Sanders, (zie noot 242) zie ik een verschil in karakter en effect tussen dwangsominvordering (afschrikkingsmiddel; windfall profit voor de overheid) en kostenverhaal (schadevergoeding; voorkoming van nadeel voor de gemeenschap), met name als de kosten al verhaald zijn of kunnen worden. Het zal daarom mijns inziens uitzonderlijker zijn dat financiële omstandigheden aanleiding zouden moeten geven voor het afzien van kostenverhaal dan dat zij aanleiding zouden moeten zijn om van invordering af te zien. Andersom geformuleerd: bij afweging van het algemene belang en het individuele belang kan dwangsominvordering eerder disproportioneel (een excessive burden) zijn dan kostenverhaal. Een faillissement als consequentie kan nog wél proportioneel zijn ten behoeve van kostenverhaal waar het niet meer proportioneel is ten behoeve van dwangsominvordering, nu dwangsominvordering - met name indien de kosten al wel verhaald zijn of kunnen worden of de overtreding alsnog is beëindigd - alleen nog de geloofwaardigheid van de overheid dient, met name een afschrikkingseffect. Zij dient daarmee geen concreet herstel (de dwangsom is immers ineffectief gebleken), maar abstractere doelen, met name generale preventie en daarmee een doel met een licht punitieve geur. Van voorkoming van nadeel voor de gemeenschap is alleen in abstracto sprake (maar dat is geenszins onbelangrijk; zie de zaak Ivanova en Cherkezov in 6.8. hierboven); in concreto is sprake van een voordeel voor de overheid dat geen wezenlijk ander effect heeft dan dat van een boete. Dat impliceert mijns inziens een groter risico op een excessive burden c.q. fundamental interference with his financial position dan bij kostenverhaal.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2bfcfd2da913aaf85103c9962c880e551ea3cbd632a44a8cb0cf5d06fbdae422 | shasum -a 256