Onder 10 Raad van State 4 april 2018

Ja. De invorderings- en verhaalbeschikkingen zijn een sequeel van de initiële lasten onder dwangsom of bestuursdwang. Gezien het karakter en effect van die lastbesluiten, kunnen de redenen voor matiging of afzien bij verhaal verschillen van die bij invordering. Na een last onder dwangsom staat in beginsel na verloop van de termijn vast hoeveel er verbeurd is en staat ook vast wie de overtreder is, zodat de invorderingsbeschikking in die opzichten declaratoir is, terwijl ten tijde van het opleggen van een last onder bestuursdwang de omvang en noodzakelijkheid van de kosten van bestuursdwang en soms ook het overtrederschap (de verwijtbaarheid) juist niet vast staan; daarvoor is de verhaalbeschikking juist nodig; misschien wordt er zelfs geen bestuursdwang toegepast. Voorts is er bij kostenverhaal na spoedhandhaving een groter risico op onevenredigheid dan bij invordering van een dwangsom, omdat een overtreder bij een last onder dwangsom wel gelegenheid heeft gehad om de overtreding te beëindigen en bij spoedhandhaving niet. De invorderingsbeschikking en de kostenverhaal-beschikking verschillen in karakter en effect. Met name als de kosten al verhaald zijn of kunnen worden of de overtreding alsnog is beëindigd, dient dwangsominvordering geen concreet (feitelijk) herstel meer (de dwangsom is immers ineffectief gebleken), maar abstractere doelen, met name generale preventie (afschrikking) en daarmee een doel met een licht punitieve geur. Van voorkoming van nadeel voor de gemeenschap is bij invordering mogelijk in abstracto sprake, maar in concreto gaat het om een windfall profit voor het bestuursorgaan dat zelfs een ongerechtvaardigde verrijking kan zijn als eventuele kosten van bestuursdwang al verhaald zijn en getwijfeld moet worden aan de rechtmatigheid van de - formeel rechtskrachtige - initiële last. Kostenverhaal daarentegen is altijd onderdeel van concreet herstel; het is wezenlijk vergoeding van schade uit onrechtmatige daad. Het voorkomt nadeel voor de gemeenschap en daarmee ook dat bestuursorganen aarzelen bij handhaving. (Volledige) invordering van verbeurde dwangsommen kan daarom mijns inziens eerder een individual and excessive burden op een overtreder leggen dan kostenverhaal (behalve bij spoedhandhaving, waarbij het gevaar op overreactie groot is): onrechtmatig veroorzaakte schade moet in beginsel altijd vergoed worden.

$ curl -s https://bron.page/api/v1/blobs/2bfcfd2da913aaf85103c9962c880e551ea3cbd632a44a8cb0cf5d06fbdae422 | shasum -a 256